Nguyễn Du sinh năm 1765 tại làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh (nay là xã Tiên Điền, tỉnh Hà Tĩnh), trong một gia đình đại quý tộc, khoa bảng nổi tiếng. Ông sớm mồ côi cha mẹ, cuộc đời phải trải qua nhiều biến động, long đong giữa những đổi thay dữ dội của lịch sử cuối thế kỷ XVIII – đầu thế kỷ XIX. Chính những thăng trầm ấy đã hun đúc nên ở Nguyễn Du một tâm hồn nhạy cảm, giàu trắc ẩn, luôn đau đáu trước nỗi khổ của con người, đặc biệt là những số phận nhỏ bé, bất hạnh trong xã hội phong kiến.
Từ cuộc đời nhiều gian truân ấy, Nguyễn Du đã để lại cho hậu thế một sự nghiệp văn học đồ sộ, trong đó rực rỡ nhất là kiệt tác “Truyện Kiều” – tác phẩm gồm 3.254 câu thơ lục bát, được xem là đỉnh cao của thơ ca tiếng Việt. Qua câu chuyện về nàng Thúy Kiều – người con gái tài sắc, hiếu thảo nhưng phải chịu nhiều éo le, ngang trái – Nguyễn Du đã cất lên tiếng nói nhân đạo sâu sắc, ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn con người, đồng thời lên án những thế lực tàn bạo chà đạp lên quyền sống và hạnh phúc của con người. Mỗi câu thơ Kiều không chỉ là nghệ thuật ngôn từ tinh luyện mà còn là tiếng lòng chan chứa yêu thương, thấm đẫm tinh thần nhân văn.
Vượt ra ngoài biên giới quốc gia, tài năng và tư tưởng nhân đạo của Nguyễn Du đã được cộng đồng quốc tế trân trọng và ghi nhận. Ông được UNESCO vinh danh là Danh nhân văn hóa thế giới, khẳng định tầm vóc lớn lao của Đại thi hào cũng như vị thế đặc biệt của văn hóa Việt Nam trên bản đồ văn hóa nhân loại. Trải qua hơn hai thế kỷ, Truyện Kiều vẫn sống mãi trong lòng dân tộc, trở thành niềm tự hào, là di sản tinh thần vô giá của người Việt Nam.
Từ cuộc đời, sự nghiệp và tấm lòng nhân ái của Nguyễn Du, mỗi học sinh thêm yêu tiếng Việt, trân trọng truyền thống cha ông, nỗ lực học tập và rèn luyện để xứng đáng là người tiếp nối, làm rạng danh văn hóa Việt Nam trong thời đại hôm nay.